1 Voorwoord
Het onderwerp van dit onderzoek is de toepassing van natuurlijke/ecologische processen in - of als kunstuiting. Toepassen van ecologische processen kan gelezen worden als gebruik maken van levende organismen. Meestal gaat het dan om levend plantaardig materiaal zoals planten, struiken en bomen: groen is hiervoor te gebruiken als samenvattend woord, zoals groensector gebruikt wordt als aanduiding voor alles wat zich beroepsmatig met groen(-ontwikkeling) bezig houdt. Wat is de rol van dit 'groen' in de ecologische kunst en waarin onderscheidt dit 'groengebruik' zich van conventionele gebruikspatronen zoals in de landschapsarchitectuur en tuinkunst?
Omdat dit onderwerp -ecologische kunst in het algemeen, en de exploitatie van ecologische processen als kunstuiting in het bijzonder- nogal wisselende connotaties blijkt te hebben, lijkt een introductie van deze kunst in een breder verband noodzakelijk.
Ecologische kunst is, als gevolg van het opkomend milieubewustzijn, vanaf de vroege jaren zestig van de vorige eeuw als fenomeen bekend. Kunstenaars maken hun bezorgdheid over het milieu tot onderwerp van hun kunst- en bedienen zich daarbij van de expressies van op dat moment vigerende of in opkomst zijnde stromingen.
Hoewel er sinds die jaren zestig een omvangrijk oeuvre aan belangrijke ecologische kunstwerken is ontstaan, wordt er aan ecologische kunst als beweging/stroming relatief weinig aandacht besteed. Bij literatuuronderzoek blijken veel exponenten van ecologische kunst schuil te gaan achter andere benoemingen (ingedeeld bij andere stromingen). Een verkenning via het internet geeft een significant ander beeld: daar komt achter de zoekwoorden ecological art een brede beweging met herkenbare structuren te voorschijn. Naast het overkoepelende thema, herstel van de relatie tussen mens en natuur (i.c. ongerustheid over het milieu), is een verschuiving op te merken naar andere podia. Relatief veel ecologische kunstmanifestaties spelen zich op of rond de campus af; de gebruikelijke faciliterende rol van musea en galeriehouders is voor een deel overgenomen door hogescholen en universiteiten.
Het eerste deel van dit onderzoek bestaat uit een verkenning van de ecologische kunst (eco-art) en een afbakening van verschillende disciplines daarin. Deze verkenning bestaat uit een onderzoek naar/van de belangrijkste informatiekanalen op het internet en van de belangrijkste literatuur.
Als 'belangrijkste literatuur' beschouw ik die bronnen waaraan de sector zelf (de ecologische kunstenaars en de beweging eromheen) algemeen refereert.
Terug naar Verantwoording | Volgende hoofdstuk: Eco-art: Introductie 